13 Ocak 2017 Cuma

Doğru Tüccarlar




Hadis-i şerifte buyuruldu:

- Tüccarlar kıyamet gününde fâcir olarak haşr olunurlar; ancak, takvâlı olan, iyilik yapan ve sâdık tüccar müstesna.


"facirler" kelimesi, "facir" kelimesinin cemiidir. Fâcir, zevk-ü sefa ve haramlara dalan, demektir. Onlara (kötü tüccarlara) fâcir isminin verilme sebebi şudur: Onlar alış-verişlerde yalan yere yemin ettikleri, başkasını aldattıkları, iyi ve kötüyü birbirine karıştırdıkları, faiz alıp vermeleri (ve hemen hemen) hiçbirinin sakınmadığı (bu tür kötülüklerden dolayı) kendilerine fâcir adı verildi. Bundan dolayı hadis-i şerifin tamamında buyuruldu ki: "ancak takvâlı olan, müstesna..." Yani yalandan korunan, demektir.


"Ve iyilik yapan" yemininde birr ü ihsan üzere olan iyi kişi demektir.

"ve sâdık" konuşmasında doğru söyleyen kişi, demektir.

Denildi ki:
"ancak takvâlı olan, müstesna..." Ancak Allâhü Teâlâ hazretlerinden korkan, Allâhü Teâlâ hazretlerin emirlerini terk etmeyen ve Allâhü Teâlâ hazretlerinin nehyettiklerini işlemeyen kimse, demektir.

"Ve iyilik yapan," iyilik yapan, hiçbir kimseye eziyet etmeyen ve hiçbir kimseye zarar dokundurmayan demektir.

"ve sâdık" Malın fiyatında doğru söyleyen, yalan yere yemin ile mal satmayan, demektir.

Meselâ: "Vallahi, ben bu malı yüz dirheme satın aldım" demesi gibi; halbuki o fiyata almamıştı. Belki yüz dirhemden daha az bir miktara satın aldığı halde yüz dirheme aldım diye yemin etmesi gibi...





Yalan Yere Yemin Malın Bereketini Siler

Yalan yere yemin etmek sebebiyle Allâhü Teâlâ hazretleri malın bereketini siler ve yok eder...



Kazancı Temiz ve Helal Olan Tüccarlar

Hadis-i şerifte buyuruldu;

-"Muhakkak ki kazançların en hoş ve temizi, tüccarların kazancıdır. O tüccar ki:

1- Konuştuğu zaman, yalan söylemeyen,

2- Emanet edildiği zaman ihanet etmeyen,

3- Vaad ettiği zaman, vaadini muhalefet etmeyen (söz verdiği zaman sözünden caymayan),

4- Satın aldığı zaman, (karşısındaki malı) kötülemeyen.

5- Sattığı zaman (malını) övmeyen,

6- Üzerlerinde alacak olduğu zaman, (borcunu ödemeyi) uzatmayan (hemen ödeyen),

7- Kendilerinin (başkalarında alacağı) olduğu zaman ise: (karşısındaki kişiyi) sıkmayan (tüccarların kazancı temiz ve helâldir...)



Rûhu'l Beyan Tefsiri
İsmail Hakkı Bursevi



1 yorum: