14 Haziran 2016 Salı

Üç Aylarda Cerre Çıkmak


Osmanlı devrinde iki talebe


Medreselerde tatiller üç aylarda verilirdi. Aslında bu pek de tatil sayılmazdı. Çünkü üç aylar manevî atmosferi ile bu talebeler için bir tatil mevsiminden çok, "irşad ve tecdid" mevsimi idi. Bu sebeple de medrese talebeleri üç aylarda kendilerine verilen bu tatil haklarını memleketlerinde değil, Anadolu ve Rumeli'nin muhtelif yerlerinde irşad ve talim faaliyetleri ile geçiriyorlardı. Bunun karşılığı da halkın gönüllü yardımlarından oluşan ve "cerr" adı verilen küçük miktarda yardımları kabul ederek, bunu, yeni yılda kendi eğitim-öğretim giderleri için kullanıyorlardı.


Maarif tarihçilerimizden Osman Nuri Ergin, cerr hakkında şu bilgiyi vermektedir:

"Cerr, 'çekmek' mânâsına gelen Arapça bir kelimedir. Medreselerde okuyan talebeler her sene 'şühûr-ı selâse' de denilen üç aylarda -ki Receb-i Şerif, Şaban-ı Şerif, Ramazan-ı Şerif te- medreselerdeki dersleri tatil ederek vatanın köşe ve bucağına dağılırlardı. Bu talebeler gittikleri yerlerde Müslümanlarca mukaddes aylar olan bu zamanlarda halka vaaz ve nasihatlerde bulunurlar, Kur'ân-ı Kerîm okurlar, namazlarını kıldırırlar ve bayramdan sonra da medreselerine geri gelirlerdi. Halk, yaptıkları bu hizmete karşı onlara harçlık, yiyecek ve giyecek verir; onlar da bunlarla ertesi sene aynı günlere kadar yaşamaya çalışırlardı. İşte medrese hayatında cerr dedikleri budur.



Nerede O Eski Ramazanlar

Çamlıca


2 yorum:

  1. şimdi bu tür şeyler olmaz değil mi? yani memlekete gitmemek :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Belki bir yerlerde yapanlar vardır.

      Sil